PODSTAWOWE SPOSOBY ROZWIĄZANIA OWCZARNI Owce są zwierzętami typowo pastwiskowymi, dlatego też budynki dla owiec muszą szczególnie uwzględniać wymagania i cechy fizjologiczne tego gatunku zwierząt. Warunki mikroklimatyczne istniejące w budynkach mają zasad­niczy wpływ zarówno na zdrowotność owiec, jak i na efekty produk­cyjne chowu. Owce ras prymitywnych jak i niektórych uszlachetnionych z po­wodzeniem znoszą niską temperaturę i warunki zbliżone do natural­nych. Dla tych ras mogą być budowane obiekty lekkie, nie ocieplone. Ma to znaczenie przy adaptacjach i modernizacjach obiektów maga­zynowych na owczarnie. Owce ras szlachetnych wymagają budynków suchych i ciepłych. Budynki dla owiec muszą być lokalizowane na terenach wysoko po­łożonych, wyjątkowo suchych i o głębokim położeniu wód zaskórnych. W chowie owiec równie ważne jak budynek są okólniki, które powinny zapewnić zwierzętom pełną swobodę ruchu. Okólniki te powinny mieć utwardzoną nawierzchnię ze spadkami odprowadzającymi skutecznie wody opadowe. Konieczne też są na wybiegach zadaszenia. Mogą je stanowić wy­sunięte, poszerzone w postaci podcieni okapy budynku owczarni. W gospodarstwach indywidualnych stosuje się przede wszystkim owczarnie uniwersalne w postaci jednego budynku, w którym pro­wadzony jest chów całego stada (rys. 6-1). Stado jedynie w pewnych okresach roku bywa rozdzielane wg płci i wieku za pomocą płotków (lass). Przy większej koncentracji zwierząt mogą w niektórych gospodar­stwach występować także budynki wyspecjalizowane, przeznaczone dla poszczególnych grup owiec. Będą to: owczarnie dla matek z jagniętami ssącymi, w których mogą pozo­stawać także odchowane jarlaki w wydzielonym pomieszczeniu tego samego budynku; wychowalnie młodzieży-tuczarnie, służące do wychowu trycz-ków lub maciorek w wieku od 6 do 18 miesięcy; wychowalnie mogą stanowić osobne budynki lub wydzielone pomieszczenia we wspól­nym budynku z matkami, jw.; szopy pastwiskowe stanowiące schronienie dla owiec podczas upa­łów letnich, w czasie deszczu czy też w nocy; stanowią one wspólne pomieszczenie dla wszystkich zwierząt, poszczególne ich grupy są odgradzane lassami. Rys. 6-1. Schemat owczarni uniwersal­nej segmentowej dla 100, 150 i 200 matek 1 — paszarnła, 2 — korytarz paszowy, 3 — legowiska, 4 — paśniki, 5 — korytka na pasze mineralne, 6 — korytka na wodę, 7 — tor kolejki wiszącej Budynki dla owiec powinny mieć zawsze układ jednoprzestrzenny, bezsłupowy, z możliwością przejazdu podłużnego przez budynek. Owczarnie mogą być budynkami z poddaszami użytkowymi lub bez poddaszy użytkowych. W owczarniach uniwersalnych w gospodarstwach indywidualnych, a także owczarniach dla matek z jagniętami utrzymuje się z reguły zwierzęta na głębokiej ściółce. W owczarniach wyspecjalizowanych jako wychowalnie młodzieży--tuczarnie mogą występować trzy systemy utrzymania: na głębokiej ściółce, o grubości warstwy obornika do 75 cm, na płytkiej ściółce, o grubości warstwy obornika 20 do 30 cm, na podłodze szczelinowej. Przy systemie utrzymania zwierząt na głębokiej ściółce wyposa­żenie technologiczne jest ruchome. Rozdzielanie paszy i ściołów od­bywa się ręcznie. Ręcznie też zazwyczaj usuwa się z owczarni nawóz. Przy zastosowaniu systemu utrzymania na płytkiej ściółce (gru­bość warstwy obornika wynosi tu 20 do 30 cm) wykonuje się stałe, podłużne, przejazdowe, utwardzone korytarze paszowe, przy których są ustawiane stałe żłoby z drabinami paszowymi. Układ wnętrza jest niezmienny, dostosowany tylko dla określonych grup owiec. Utwar­dzona posadzka (betonowa) ma kształt niecki. Nawóz usuwany jest co ok. 3 miesiące, najczęściej za pomocą spy­charki zamocowanej na ciągniku. Pasze są zadawane przy zastosowaniu transportu kołowego: wóz­ków bądź wozu paszowego lub przyczepy. Przy stosowaniu systemu bezściółkowego owce utrzymywane są na podłodze szczelinowej wykonanej z drewna lub tworzyw sztucznych.