A A A

BUDYNKI DLA TRZO­DY CHLEWNEJ

RODZAJE CHLEWNI NAJCZĘŚCIEJ STOSOWANE W GOSPODARSTWACH ROLNYCH W zależności od przyjętego kierunku produkcji rozróżniamy: chlewnie uniwersalne, chlewnie dla tuczników (tuczarnia), chlewnie dla loch i wychowu prosiąt-warchlaków. Chlewnie uniwersalne. Chlewnie takie przeznaczone są do odchowu świń w cyklu zamkniętym, tj. do produkcji prosiąt pochodzących od loch własnych przebywających w tym samym budynku, i tuczenia ich do masy (wagi) rzeźnej. Chlewnie te stanowią najliczniejszą grupę w gospodarstwach indywidualnych. W chlewniach uniwersalnych w jednym pomieszczeniu znajdują się kojce: loch luźnych, loch prośnych, loch karmiących z prosiętami, tuczników oraz (niekiedy) knurów. Doświadczalnie stwierdzono, że chlewnie stanowiące wspólne po­mieszczenie dla wszystkich grup trzody chlewnej mogą mieć, z uwagi na zróżnicowane wymagania tych grup pod względem wymagań zoo­technicznych, mikroklimatycznych i produkcyjno-użytkowych, obsadę do ok. 15 loch. Przy większej obsadzie celowe jest wydzielenie w obo­rze osobnych pomieszczeń dla tuczników, dla loch z prosiętami oraz dla loch wysokoprośnych. Chlewnie uniwersalne w zależności od wielkości obsady mogą być rozwiązywane w układach: — jednorzędowych, w których w jednym rzędzie ustawia się kojce dla wszystkich grup trzody (rys. 5-1); rozwiązanie takie powinno znaleźć zastosowanie jedynie przy niewielkich obsadach, gdyż nad­mierne wydłużanie ścian zewnętrznych wąskich budynków powo­dować będzie zawsze znaczne wyziębianie wnętrza; dwurzędowych, w których w jednym rzędzie znajdują się kojce dla macior z prosiętami oraz loch luźnych i prośnych (rys. 5-2), a w drugim rzędzie kojce zbiorowe dla warchlaków i tuczników; trzyrzędowym, w którym w jednym rzędzie przyściennym znajdują się kojce macior z prosiętami i loch, a w dwu pozostałych rzędach kojce tuczników (rys. 5-3). Układy czterorzędowe nie znajdują w zasadzie zastosowania w chlewniach uniwersalnych gospodarstw indywidualnych. Jeżeli w pomieszczeniach chlewni uniwersalnych przewiduje się umieszczenie knurków, to indywidualne kojce knurków (już w wieku powyżej 6 miesiąca) powinny być oddzielone od innych grup zwierząt pełną ścianką. Najkorzystniejszym rozwiązaniem jest jednak wychowywanie knu­rów stadnie w warunkach zbliżonych do naturalnych, które zapewni­łyby zwierzętom pełną swobodę ruchu, tj. na wybiegach. Chlewnie dla tuczników (tuczarnie). Chlewnie te przeznaczone są do chowu tuczników pochodzących ze sprowadzanych z innych gospo­darstw prosiąt lub warchlaków w wieku 3 do 4 miesięcy. Okres tuczu trwa od 4 do 6 miesięcy w zależności od żądanej masy (wagi) końco­wej tuczników, tj. od 85 kg do 125 kg. Tuczarnie rozwiązywane mogą być w układach 1-, 2-, 3- i 4-rzędowych w zależności od wielkości obsady i narzuconej sytuacją na działce szerokości budynku. Chlewnie dla loch i wychowu prosiąt oraz warchlaków. Chlewnie te w gospodarstwach indywidualnych występują sporadycznie, przede wszystkim w gospodarstwach wysokospecjalistycznych. W chlewniach tego typu zwierzęta dzielone są na następujące gru­py: lochy luźne, lochy prośne, lochy z prosiętami. Prosięta w wieku 3 do 4 miesięcy przeznaczone są na sprzedaż do dalszego tuczu w tu-czarniach, jedynie część prosiąt zatrzymuje się do dalszego chowu na remont stada własnego. Budynki mieszczące już na ogół większe obsady rozwiązywane są w układach dwurzędowych z wyodrębnie­niem pomieszczeń dla loch luźnych i prośnych, porodówki oraz po­mieszczenia dla loch z prosiętami w wieku cjo ok. 8 tygodni. Budynki o obsadach mniejszych rozwiązywane mogą być w układach 1-rzędo­wych. Pod względem przestrzenno-konstrukcyjnym budynki dla trzody chlewnej rozwiązywane być mogą jako: budynki bez poddaszy użytkowych, w układzie jednoprzestrzen-nym hali produkcyjnej, tj. w układzie bezsłupowym, budynki z poddaszami użytkowymi, w których — przy układzie jednorzędowym, a w niektórych przypadkach i dwurzędowym, uzy­skuje się wnętrze jednoprzestrzenne bezsłupowe, natomiast przy układzie trzyrzędowym wnętrze ze słupami, co stanowi pewife utrudnienie w rozwiązaniu kojców. Zasadą powinno być tu ustawienie słupów w linii przegród między kojcami. Szerokość wnętrza wynika z głębokości poszczególnych typów koj­ców i szerokości korytarzy paszowych, co z kolei będzie zależeć od przyjętych systemów technologicznych i środków transportu pasz. Usytuowanie chlewni powinno umożliwiać urządzenie wybiegów dla prosiąt i loch. Wybiegi te należy w zasadzie sytuować w bezpo­średnim sąsiedztwie budynku. Budynki jednorzędowe powinny być ustawione ścianą podłużną w kierunku wschód-zachód z usytuowaniem wybiegów od strony po­łudniowej. Budynki dwurzędowe należy ustawiać ścianą podłużną w kierun­ku północ-południe z tolerancją do 30°.