Energia elektryczna jest podstawowym źródłem napędu wszelkich narzę­dzi mechanicznych, sprzętu gospodarstwa domowego i wielu innych urzą­dzeń, z którymi się spotykamy na co dzień. Będziemy korzystali zarówno z zasilania naszych urządzeń prądem stałym, jak i prądem zmiennym. Zanim jednak omówimy sposoby posługiwania się sprzętem elektrycznym, musimy przede wszystkim zapoznać się z warunkami BHP podczas korzysta­nia z energii elektrycznej, która oprócz zalet kryje w sobie ogromne niebezpie­czeństwo związane z porażeniem kończącym się niejednokrotnie utratą życia. W mniej drastycznych przypadkach porażenie prądem powoduje oparzenia i tzw. wstrząs pourazowy organizmu ludzkiego. Wadliwe obchodzenie się z instalacją elektryczną może również spowodować pożar i całkowite znisz­czenie instalacji. W związku z tak wielkim niebezpieczeństwem kryjącym się w energii elektrycznej należy bezwzględnie przestrzegać następujących przepisów: Nie wolno wchodzić na słupy niskiego i wysokiego napięcia, a nawet zbliżać się do nich zbytnio, zwłaszcza w czasie burzy. Nie wolno dotykać przewodów lub linii elektrycznych całych lub zerwa­nych, ani też przedmiotów, które mogą być z nimi połączone. Nie wolno, pod groźbą utraty życia, dotykać przewodów będących pod napięciem i nie izolowanych. Dotyczy to miejsc zarówno oznaczonych, jak i nie oznaczonych tablicami. Nie wolno samowolnie dołączać żadnych urządzeń elektrycznych do sieci przewodów elektrycznych ani dokonywać żadnych przeróbek bez zasięg gnięcia porady fachowca. Na cały okres trwania burzy należy odłączyć od sieci urządzenia elektry­czne (kuchenki, żelazka, odkurzacze itp.). Gdy zauważy się uszkodzenia urządzeń elektrycznych, na przykład zerwanie przewodów, zwalenie drzew na przewody, rozbite izolatory itp., należy odgrodzić uszkodzone urządzenia na odległość 15 m i zawiadomić o uszkodzeniu najbliższą placówkę energetyczną. Nie wolno zezwalać na zabawę małych dzieci bez opieki w pobliżu urządzeń elektrycznych. Nie wolno wbijać haków i gwoździ w słupy elektryczne ani przywiązy­wać do nich zwierząt. Nie wolno zamiast wkładek topiko wy ch zakładać drutu lub innych przedmiotów metalowych, jak spinacze, gwoździe itp., gdyż może to spowo- dować spalenie przewodów, pożary. Z chwilą przepalenia się wkładek topiko- wych należy najpierw usunąć przyczynę uszkodzenia, a dopiero potem założyć nowe wkładki topikowe. Nie wolno przewodów elektrycznych zarzucać słomą lub innymi mate­riałami. Nie wolno również po nich chodzić ani jeździć, gdyż można uszkodzić instalację. Nie wolno chodzie w pobliżu urządzeń elektrycznych boso, bez obuwia, gdyż zwiększa to niebezpieczeństwo porażenia prądem. Należy zwrócić szczególną uwagę w pracowniach, aby wszystkie części metalowe urządzenia elektrycznego służące do przewodzenia prądu były dokładnie uziemione. Wszystkie części wiruj ące silnika elektrycznego i napędzanej maszyny, na przykład koła zębate, pasy przekładni, muszą być odpowiednio odsłonięte. 14 Przed użyciem przenośnych urządzeń elektrycznych, na przykład lamp i wiertarek elektrycznych, należy dokładnie sprawdzić przewody, czy izolacja oraz wtyczki nie są uszkodzone. Uszkodzoną izolację lub wtyczki należy bezzwłocznie naprawić lub wymienić. Wszystkie urządzenia elektryczne przed przyłączeniem ich do sieci powinny być sprawdzone przez zakład energetyczny. Korzystając z urządzeń elektrycznych w gospodarstwie domowym, należy pamiętać, że nie wolno: dotykać bez potrzeby lub bawić się urządzeniami elektrycznymi, dotykać mokrymi rękami lamp, wyłączników lub innych przyrządów elektrycznych przyłączonych do sieci, zwłaszcza gdy stoi się boso na wilgotnej podłodze, pozostawiać przyłączonych do sieci sznurów od grzejnika lub innego urządzenia elektrycznego z chwilą gdy przestaje się z nich korzystać, dotykać lamp lub przewodów elektrycznych, a nawet sygnalizacji elektry­cznej podczas kąpieli, wsadzać palców lub gwoździ do gniazd wtykowych i wyłączników, - trzymać w ręku lampy, żelazka itp. urządzeń elektrycznych, dotykając jednocześnie kranu wodociągowego, przewodów wodociągowych lub ka­nalizacyjnych. 17. Należy pamiętać, że niewłaściwie wykonane lub źle zabezpieczone urządzenia elektryczne mogą stać się przyczyną pożaru, w przypadku gdy: mają nieprzepisowe bezpieczniki, nadmiernie nagrzewają się przewody elektryczne o zbyt małym przekroju lub wadliwie połączone, nastąpi zwarcie przewodów wskutek braku izolacji lub jej uszkodzenia, zły jest styk przewodów w puszce lub na zaciskach tablicy bezpieczni­kowe! silnik elektryczny jest przeciążony, uszkodzona jest jedna faza silnika elektrycznego trójfazowego, pozostawiono bez dozoru żelazko elektryczne na bieliźnie, grzałkę po wygotowaniu wody, kuchenkę na stole drewnianym itp. W przypadku powstania pożaru urządzeń elektrycznych należy wyłą­czyć natychmiast urządzenie spod napięcia, potem zaś suchym kocem, odzie­żą lub ścierką stłumić zarzewie pożaru. W żadnym razie nie wolno gasić wodą pożaru urządzeń elektrycznych będących pod napięciem, gdyż grozi to porażeniem prądem. W razie porażenia prądem pierwszym zadaniem ratującego powinno być uwolnienie porażonego spod napięcia. Jeżeli porażony dotyka części znajdu­jących się pod napięciem, to ratujący powinien przede wszystkim przerwać dopływ prądu. Należy uważać, aby nikt nie dotknął porażonego lub przewo­dów bez zachowania należytej ostrożności. Gdy wyłączenie linii jest niemożliwe, można odciąć przewody (pod napię­ciem do 600 V) za pomocą siekiery lub innego narzędzia o rękojeści dobrze izolowanej suchymi bawełnianymi szmatami. W czasie uwalniania porażonego spod napięcia ratujący powinien być dobrze odizolowany od ziemi i od porażonego. Wskazane jest przy tym, aby podtrzymać porażonego tylko jedną ręką.